ارتباط موثر با کودکانتوسعه فردی

اهمیت قاطعیت در رفتار با‌ کودک چقدر است؟

تربیت کودکان امری ضروری و مهم محسوب می‌شود که باعث شکل‌گیری شخصیت او شده و نقش مهمی را در زندگی شخصی وی، روابطش با افراد دیگر، و جایگاهش در جامعه را در برمی‌گیرد. یک تربیت صحیح باید به گونه‌ای باشد که کودک هم در آن به انجام امور خوب و داشتن رفتار صحیح هدایت شود و هم از او در برابر رفتار زشت و ناپسند جلوگیری شود. همانطور که در هدایت به سمت رفتار و اخلاق نیکو فرزندان را تشویق می‌کنیم، بایستی در برخورد با رفتارهای زشت و ناپسند او نیز رفتار قاطع داشت و بنا به شرایط گاهی حتی از تنبیه نیز استفاده کرد. در این مقاله قصد داریم تا به اهمیت داشتن قاطعیت در رفتار با کودک بپردازیم و مراحلی انضباطی آن را باهم بررسی کنیم. برای آشنایی با این موارد تا پایان، با مجله مدنویس همراه باشید.

اهمیت برخورد والدین و داشتن قاطعیت در رفتار با کودک

اگر از دید فرزندان‌مان به تربیت نگاه کنیم، در واقع تربیت نوعی تحمیل خواسته‌های دیگران محسوب شده و قوانینی در آن‌ها وجود دارد که از سوی والدین وضع شده و فرزندان مجبور به قبول کردن آن‌ها هستند، در صورتی که تمایلی برای قبول آن ندارند و نظر و خواسته‌ آن‌ها چیز دیگری است. خواسته کودکان و نوجوانان تحت تأثیر اهدافی است که بدون آینده‌نگری گرفته شده است و بدون آگاهی از عواقب آن برای رسیدن به این خواسته‌ها اصرار می‌ورزند. اما اگر کودک در برابر اینگونه خواسته‌های نابجای خود مقاومتی از طرف والدین احساس نکند یا به عبارتی دیگر قاطعیت در رفتار با کودک وجود نداشته باشد، کودک از همان‌جا می‌آموزد که همیشه می‌تواند با استفاده از روش‌های مختلف خواسته خود را انجام دهد.

پدر و مادر بایستی همیشه در برخورد خود با کودک در برابر برخی از خواسته‌های نابجا قاطعیت داشته باشند تا این حس در کودک القا نشود که با می‌تواند با مقاومت به خواسته خود برسد بلکه باید بداند برای انجام هرکاری و داشتن خواسته‌ای قوانین و قواعدی وجود دارد که باید طبق آن‌ها رفتار کرده و فردی آزاد و رها نیست.

والدین قاطع اما مهربان

تعیین میزان قاطعیت در رفتار با کودک و محبت از اهمیت بالایی برخوردار است. گاهی داشتن قاطعیت همراه با محبت برای تربیت کودک و در برخورد با خواسته‌های او امری ضروری است به طوری که بسیاری از مشاوران خانواده معتقد هستند که سالم‌ترین فرزندان را والدینی تربیت می‌کنند که پرورش کودک هم قاطع بوده و هم به او محبت می‌کنند. این کودکان از اعتماد به نفس بالایی برخوردار بوده و قدرت منطق و استدلال آن‌ها در کنار تأمین شدن نیازهای عاطفی‌شان رشد پیدا می‌کند.

راهم بخوانید...
بهترین راه‌های کاهش استرس

این کودکان می‌آموزند که زمان برآورده شدن برخی از خواسته‌هایشان ممکن است بنا به دلایلی به تأخیر افتاده و جایی برای اعتراض وجود نخواهد داشت. همچنین یاد می‌گیرند که در کنار محبتی که از پدر و مادر خود دریافت می‌کنند قاطعیت آن‌ها را پذیرفته و وجود آن دلیلی بر نبودن محبت آن‌ها نیست و نخواهد بود.

*خرید کتاب چگونه با کودک خود رفتار کنیم

اینگونه والدین به آزادی اراده و اختیار و‌ همچنین انظباط تأکید داشته و با روابط کلامی و محبت آمیز فرزندان خود را تشویق می‌کنند و زمانیکه از برای هرآنچه که کودک را از آن منع می‌کنند دلیل می‌آورند. رفتار این گروه از والدین با فرزندان خود، به آن‌ها کمک می‌کند تا در برخورد با هر موضوعی همه جوانب را بسنجند و از اینکه فرزندشان در برخی از مسائل بیشتر از آن‌ها اطلاعات و تجربه دارند احساس رضایت خواهند داشت. این والدین همچنین در مورد مسائل مختلفی چون، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی گفتگو می‌کنند و از فرزندشان در تصمیم‌گیری‌های مربوط به خانواده نظرسنجی می‌کنند.

از ترحم و دلسوزی دوری کنید

ترحم و دلسوزی نسبت به فرزندان ‌طرز تفکری مخرب بوده و به کودک این حس را القا می‌کند که آنقدر ضعیف است که نمی‌تواند از عهده مشکلات خود بربیاید. برخی از والدین فرزندان خود را از قبول مسئولیت برحذر می‌دارند و نسبت به آن‌ها دلسوزی می‌کنند اما نمی‌دانند که در واقع در حال نوعی خیانت در حق فرزند خود هستند چراکه با محافظت بیش از حد از او، در حال گرفتار کردن کودک خود هستند و با این کار مانع از رشد شخصیت فرزند خود می‌شوند. دلسوزی و ترحم با همدلی کردن بسیار متفاوت است.

اکثر مادران به فرزندان خود عشق می‌ورزند و با همدلی کردن با آن‌ها در مسائل مختلف یادآور می‌شوند که همیشه در کنار آن‌ها بوده و احساس‌شان را درک می‌کند. همدلی کردن همیشه باعث می‌شود تا نقاط قوت رفتاری کودک افزایش یابد، اما ترحم، ندادن مسئولیت به فرزند و نداشتن قاطعیت در رفتار با کودک تنها باعث افزایش نقاط ضعف کودک می‌شوند.

هماهنگ بودن والدین با یکدیگر در برخوردهای قاطعانه

یکی از مهم‌ترین موارد در انتخاب نوع تربیت و پرورش کودکان، داشتن اقتدار و قاطعیت در رفتار با کودک و هماهنگی والدین با یکدیگر است. این موضوع به معنای ترساندن کودک و ایجاد واهمه و اضطراب در برخورد با پدر و مادر نیست، بلکه به معنای قاطعیت والدین و رعایت شدن نظم و انظباطی است که والدین برای فرزندان خود ایجاد کرده‌اند. والدینی که در برخوردهای قاطعانه خود و روش تربیتی فرزندشان با یکدیگر هماهنگ هستند معمولاً رابطه خوبی نیز باهم داشته و در تمام مراحل زندگی کنار همدیگر بوده و از نظرات هم برای پیشرفت زندگی و پرورش فرزندان‌شان استفاده می‌کنند. در اینگونه خانواده‌ها پدر و مادر از روش‌های هماهنگ استفاده کرده و فرزندان نیز می‌آمورند که بیش از حد به والدین خود وابسته نباشند.

راهم بخوانید...
مثبت اندیشی در نهج‌البلاغه | نگاه قرآن و نهج البلاغه به مثبت اندیشی

این روش تربیتی و قاطعیت در رفتار با کودک در واقع بیان می‌کند که والدین می‌توانند هم فرزندشان را کنترل کنند و هم به او حس استقلال و آزادی بدهند، هم از او مراقبت کنند و هم به او اختیار بدهند، و نسبت به نیازهای او بی‌تفاوت نبوده و با دقت عمل ‌کنند.

مراحل قوانین انضباتی در برخوردهای قاطعانه

۱. تذکر دادن: تذکر در واقع یادآوری چیزی است که قبلاً از روی خیرخواهی به عنوان وظیفه برای کودک مطرح کرده‌ایم.

۲. اخطار دادن: والدین باید نزدیک شدن او به خطر را برایش توضیح داده و به او تفهیم کنند که راه غلطی را در پیش گرفته است.

۳. اجرای حکم: گاهی ممکن است کودک در برابر آنچه به او گفته شده است، مقاومت می کند، در حالیکه انجام آن برای او ضروری است. در چنین مواردی والدین بایستی از در تحکم وارد عمل شوند.

۴. توبیخ کردن: لازم است که توبیخ کردن کودک متناسب با جرم و میزان آن به اندازه‌ای باشد که کودک احساس نکند که جای جبران کردن دیگر وجود نخواهد داشت.

۵. یاد‌آوری مجدد با لحن تند: در برخی موارد گاهی لازم است که به کودک با لحن تندتری یادآوری کنیم که مگر این مورد را قبلاً به او تذکر نداده بودید.

۶. قهر کردن: اگر در شرایطی قرار گرفتید که بی‌اعتنایی به کودک مثمر ثمر نبود، می‌توانید از این روش استفاده کرده و با او به اصطلاح قهر کنید. اما توجه داشته باشید که مدت زمان این قهر نباید طولانی شود.

۷. تهدید کنید: گاهی برای سازندگی و هدایت کودک مجبور هستیم که او را تهدید کنیم و از روش ترس برای تربیت او استفاده کنیم.

راهم بخوانید...
روش‌های روان‌شناسی ایجاد انگیزه

۸. تنبیه کردن کودک

در مرحله آخر تنبیه کردن قرار دارد. اگر هیچکدام از مراحل قبلی مؤثر نبودند، می‌توانید از روش تنبیه استفاده کنید. لازم به ذکر است که منظور از تنبیه، آگاه ساختن کودک یا نوجوان می باشد، نه به معنای آزار رساندن و شکنجه کردن او. علاوه بر این، به این نکته نیز باید یادآوری کرد که تنبیه همیشه به صورت تنبیه بدنی نیست، و گاهی ممکن است تنبیه به صورت محروم کردن کودک از شئ مورد علاقه‌اش، گرفتن آزادی موقتی کودک، اخطار کتبی یا شفاهی، عدم اجازه برای ورزش، تفریح، مسافرت و یا شرکت در مهمانی و از این قبیل موضوعات باشد.

*خرید کتاب رفتار با کودک به زبان ساده

گاهی نیز می‌توان بگونه‌ای پیش رفت که کودک فرض کند قصد تنبیه او را دارید ولی تنبیه را معلق نگه داشته‌اید، در این صورت می‌توانید ببینید که پس از آن کودک چگونه عمل خواهد کرد. به طور کلی می‌توان گفت تنبیهی که برای کودک به کار می‌رود، نباید به گونه‌ای باشد که احساس کند این امر عکس‌العمل شخصی علیه او است، بلکه باید دریابد که این شرایط نتیجه عمل و رفتار او است.

نکات کلیدی

همانطور که به آن اشاره کردیم اساسی‌ترین بخش ارتباط با کودکان و داشتن قاطعیت در رفتار با کودک از طریق زبان و گفتار است. بنابراین در تمام طول روش‌های تربیتی خود باید تلاش کنیم تا توضیحات خودمان را در حد درک و توان کودک برایش بازگو کنیم. از بکار بردن اصطلاحات کودکانه بپرهیزید زیرا کودکان شیوه صحیح رفتار و برقراری ارتباط زبانی را از ما می‌آموزند. همچنین سعی کنید از گول زدن و فریب دادن کودک برای آنکه او را برای مدت کوتاهی ساکت کنید استفاده نکنید. زیرا کودکان بسیار باهوش بوده و به زودی خواهند فهمید که شما همیشه از همین روش استفاده کرده و در این صورت دیگر اعتماد کافی به شما نخواهند داشت.

شما چه روشی را برای حفظ قاطعیت در رفتار با کودک خود در پیش می گیرید؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید و این مطلب را برای هر کسی که فکر می‌کنید مناسبش خواهد بود، ارسال کنید.

امتیاز شما به مطلبی که خواندید!

۰

لایک کنید

لایک
امتیاز کاربر: اولین نفر باشید !

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا